Рудник, химий промышленность, строительные материалы, ӱяҥдыш кушкыл-влак, да т. д..

3-10 мм

Углерод шем, шем порошок але тӱҥ шотышто углерод атомла гыч шогышо частице. Шкешотан физико-химический свойствыжлан кӧра, тудо икмыняр отрасльыште кӱлешан рольым модеш. Лӱмын ыштыме, тудо резиныште кумдан кучылталтеш, пластика, чернила, леведыш-влак, электрон компонент-влак, кож химий, сухой батарейышке да шуко моло отрасльыште. Углерод шем — изи углеродын ик видше, кислород уке годым углеродистый материалым йӱлалтыме але пиролизироватлыме дене ышталтын. Чынжым гын, тудо сай проводимость характеристикым пуа, пигментаций да пеҥгыдемдыме койыш-шоктыш. Эше мо, углерод шем кертеш веле огыл саемдаш механике пеҥгыдылыкше да служитлыме ӱмыржӧ продукций, но тыгак сайрак тӱсым да яндарлыкым пуа.

Рудник, химий промышленность, строительные материалы, ӱяҥдыш кушкыл-влак, да т. д..

3-10 мм

Минерал поянлыкым лукмо да кучылтмо процессыште, кугу руда шӱкшакым ышташ огеш лий. Отход рок — тиде пеҥгыде шӱкшакын ик видше, руда гравий дене пырля, шлак, отход руда, хвостохранилище, да т. д.. Тиде руда шӱкшакым чын огыт пытаре гын, нуно йырым-йырысе средалан кугу эҥгекым ыштат.

Шахтысе шӱкшакым кучылтмо паша минерал поянлыкым лукмо процессын ойыраш лийдыме ужашыже улеш. Тудо рудникыште лекше тӱрлӧ шӱкшакым пайдалын обрабатыватлыме да утилизацийым ончыкта, тыге лавыртымашым да йырым-йырысе средалан эҥгекым ыштымым иземдат. Экологий шотышто шинчымашым саемдыме да кӱлешан закон ден правил-влакым пеҥгыдын шуктымо дене, шахте шӱкшакым кучылтмаш шахте промышленностьым пеҥгыдын вияҥдыме ик эн тӱҥ факторлан шотлалтеш.